و چشم بگشايد ، نور بهشت بيند ، دنيا را فراموش كند و شراب وصل نوشد ! بر سفرهء جاويدان بنشيند و چون چشم باز كند مانند آن باز كه خود را بر دست شاه بيند ! او هم سلام شاه بشنود و ميان بهشت شادان و نازان و در جلال و جمال حق نگران باشد . لطيفه : روى مؤمنان و صدّيقان و شهيدان و عاشقان مشتاقان چون ماه درفشان و چون خورشيد رخشان ، خداوند را مىنگرند ، آن خداى نوازندهء دوستان و دل‌گشاى مشتاقان ، چه خوش روزى كه روز وصال است ، شادى آن‌روز بىپايان و دولت آن‌روز بىكران ، روز شادى و پيروزى و روز عطا و نوال و از جانب كرم نداى كرامت روان كه : خانه خانه شما و من همسايهء شما . پير طريقت گفت : بهرهء عارف در بهشت سه چيز است : سماع و شراب و ديدار ، سماع را فرمود : فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ ، شراب را گفت : وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً ، ديدار را گفت : وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ . سماع بهرهء گوش ، شراب بهرهء لب و زبان ، ديدار بهرهء چشم است ، سماع واجدان راست ، شراب عاشقان راست و ديدار دوستان راست ، سماع طرب فزايد ، شراب زبان گشايد ، ديدار صفت ربايد ، سماع مطلوب را نقد كند ، شراب راز را جلوه كند ، ديدار عارف را فرد كند ! سماع را هفت اندام رهى ! گوش چون ساقى او است ، شراب همه نوش ، ديدار را زير هر موئى ديده‌اى روش ! سورهء - 76 - دهر - 31 - آيه - مكىّ - جزو 29 تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بنام خداوند بخشندهء مهربان . 1 - هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً . آيا بر انسان هنگامى از گيتى آمده كه چيزى ياد كرده و يادكردنى نبوده است ؟ « 1 » 2 - إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً . ما آدمى را از نطفه ( جرم ) بهم آميخته آفريديم و او را مىآزمائيم و او را شنوا و بينا كرديم . 3 - إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً . ما آدمى را به راه آورديم و راه نموديم و هر يكى را يكى از دو راه نموديم يا سپاس دار يا ناسپاس . 4 - إِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً . ما براى كافران زنجيرها و غلها و آتش آماده ساختيم . 5 - إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً . نيكان و نيكوكاران از جامى ( پرى ) مىنوشند كه آميغ آن كافور است ( از سفيدى و خوش‌بوئى و خوش‌مزگى ) . 6 - عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً . ( آن شراب را بندگان خدا ) از چشمه‌اى مىنوشند كه آن را از آن بندگان خدا از بالا و نشيب مىروانند روانيدنى !

--> ( 1 ) - در تفسير آيه ، بعضى مفسران مراد از انسان ، آدم ابو البشر و بعضى فرزندان آدم در مدت حمل نه‌ماهه مىدانند و بعضى ديگر مقصود همه مردم در فتوت ميان عيسى و محمد مىدانند .